نکات مهم در حسابرسی شرکتهای پیمانکاری

بررسی برآورد اولیه مقداری و ریالی پروژه ها
بررسی هزینه ها متناسب با میزان پیشرفت فیزیکی پروژ ها
بررسی مستندات مربوط به برنامه زمانبندی پروژه ها 
بررسی مغایرت بین برآوردهای مندرج در پیمان و مقدار کار انجام شده طبق آخرین صورت وضعیت تایید شده پیمانکار انجام شود تا اضافه پرداختی به پیمانکار تعیین شود
بررسی پیشرفت فیزیکی و ریالی پروژه ها تا تاریخ ترازنامه با میزان پیشرفت کار پیش بینی شده و بررسی علل انحرافات 
بررسی مواد و مصالح پایان کار در پایان دوره مالی جهت تعیین درصد پیشرفت کار و موجودی مواد و کالا
کنترل داخلی مناسب در خصوص مواد و مصالح تحویلی به پیمانکاران 
بررسی مواد و مصالح مصرفی بر اساس دفاتر در خاتمه عملیات با مواد مورد نیاز طبق نقشه ها و مدارک فنی پروژه و علل انحرافات 
بررسی کسر سپرده بیمه ماده 38 تامین اجتماعی و مالیات ماده 104 قانون مالیاتهای مستقیم در خصوص پیمانکاران دست دوم 
بررسی پروژه های در جریان تکمیل سنواتی 
بررسی مدارک انتخاب پیمانکاران دست دوم استعلام مناقصه و ترک تشریفات 
بررسی حسابهای سنواتی پیمانکاران شامل پیش پرداخت علی الحساب و ...
بررسی تضامین قراردادهای فیمابین با کارفرمایان و پیمانکاران دست دوم 
بررسی هزینه های تامین مالی شرکت جهت تفکیک مخارج تولیدی وهزینه های مالی قابل انتساب به دارایی واجد شرایط به عنوان بهای تمام شده 
بررسی پروژه های بهره برداری شده بابت تعیین تکلیف تحویل قطعی به کارفرما و استرداد تضامین و ...
بررسی پروژه های فسخ شده و طرح اقامه دعوی 
بررسی بیمه پروژه (بیمه تمام خطر تجهیزات ) و تعهدات طرفین 
بررسی اصل تطابق ، به منظور تفکیک هزینه های پیمان در هر سال
بررسی جرایم تاخیرات اجرای پروژه و پاداش تسریع پروژه 
بررسی آیین نامه تسهیم هزینه های مشترک به بهای تمام شده پروژه ها و تکیک هزینه های پیمان و هزینه های دوره 
بررسی هزینه های جذب نشده ناشی از عدم استفاده کامل از نیروی موثر کارکنان و ظرفیت ماشین آلات 
بررسی زیان دوره پروژه ها و پروژه های زیانبار و ذخیره زیان 
بررسی بودجه زمانی و پیش بینی ریالی پروژه ها به منظور تناسب تخصیص هزینه ها با کار واقعی انجام شده بابت هزنیه های غیر قابل جذب به پروژه ها
بررسی سیستم کنترل داخی به منظور جذب مواد و مصالح مصرف شده در پروژه و دستمزد و سربار جذب نشده به پروژ ه ها

برگرفته شده از کتاب حسابداری پیمانهای بلندمدت از تئوری تا عمل  مولفین جناب آقای محمد اسماعیل و عبداله مولائی 

قراردادهای متداول پیمانکاری

1 - کلید در دست یا طراحی – ساخت turnkey
کلیه مسولیتهای طراحی و اجرا و هرگونه مسئولیت عیب و نقصی اعم از اینکه مربوط به طراحی یا اجرا بوده است به عهده پیمانکار میباشد و کارفرما فقط در پروسه انجام مناقصه و نظارت عالیه بر کار پیمانکار دخالت خواهند داشت بگونه ای که بعد از تکمیل پروژه کارفرما فقط با چرخاندن یک کلید میتواند بهره برداری از تاسیسات اجرا شده را آغاز نماید.
2 - قراردادهای (طراحی و تامین تجهیزات ) EP و (طراحی – تامین تجهیزات و ساخت و نصب ) EPC
(Engineering procurement construction)
این نوع قراردادها از قابلیتهای قرارداد کلید در دست میباشد و مهمترین تفاوت در قراردادهای طراحی و تامین تجهیزات و طراحی تامین تجهیزات و ساخت در عملیات ساختمانی است . مسولیت مدیریت اجرا و کنترل کیفی و کنترل پروژه در پیمان EPC به عهده پیمانکار است ولی در EP به عهده کارفرما میباشد.
برخی پیمانکاران علاوه بر قراردادهای EPC بخش تامین مالی پروژه ها را نیز به عهده میگیرند و قراردادها را بنا به تامین مالی به اعتبار پیمانکار به صورت EPCF یا بنا به اعتبار کارفرما EPC+F اجرا میکنند که در روش دوم پیمانکار فقط مسئول مذاکرات و به ثمر رساندن فرایند تامین مالی از بانکها یا هرموسسه مالی به اعتبار کارفرما هستد.
3 - قرارداد احداث ، بهره برداری ، انتقال (B.O.T) (Build.Oprate.Transfer)-
در این روش انتقال پروژه بعد مدت معینی که پیمانکار از پروژه درآمد کسب نمود به کارفرما صورت میگیرد.
4 - قرارداد احداث ،تملک ،بهره برداری (Buid . Own . Operate)-(B.O.O)
پیمانکار نسبت به ساخت و تملک و راه اندازی و نگهداری پروژه برای همیشه اقدام مینماید و با گرفتن عوارض یا اجاره و یا سایر درآمدها سرمایه وسود خود را جمع آوری میکند
5 - قرارداد ساخت ،تملک ،بهره برداری ، انتقال (Buid . Own . Operate. Transfer)-(B.O.O.T)
پس از بهره برداری پروژه به کارفرما انتقال میابد
6 - قرارداد احداث ، انتقال، بهره برداری قرارداد احداث ، انتقال -
پس از ساخت پروژه توسط پیمانکار جهت بهره برداری به یک موسسه اجرایی( نمایندگی کارفرما ) انتقال میابد و پیمانکار برای موسسه اجرایی پروژه را اداره میکند و هزینه های مربوط به سرمایه گذاری خود را در قالب یک توافقنامه دریافت کند.
7 - قرارداد احداث ، اجاره ،انتقال (Build. Lease. Transfer)-(B.L.T)
کارفرما هزینه های سرمایه گذاری بخش خصوصی را از طریق اجاره دادن پروژه پرداخت میکند مالکیت پروژه پس از انقضای دوره اجاره به دولت برمی گردد.
8 - قرارداد احداث ، انتقال( (Build. Transfer)-(B.T
پس از انتقال کارفرما بهره برداری کرده نسبت به پرداخت اصل و فرع سرمایه اقدام میکند
9 -قرارداد بیع متقابل (Buy Back)
کلیه وجوه سرمایه گذاری مانند نصب تجهیزات و راه اندازی و انتقال تکنولوژی را سرمایه گذار خارجی به عهده میگیرد و در عوض جهت بازگشت سرمایه و سود سرمایه محصولات تولیدی را دریافت مینماید که غالبآ برای اجرای طرح های نفت و گاز مورد استفاده قرار میگیرد.
10 - قراردادهای تامین مالی (فاینانس)
پروژه های بزرگ توسط چند شرکت که در قالب کنسرسیوم تشکیل میابند اجرا میگردد که با ترکیب پیمانکار اصلی – شرکت مهندسی تکنولوژیست یا صاحب دانش فنی و شرکت تامین کننده مالی برای پروژ ه های عمرانی با فاینانس مشارکت مینمایند . در کنسرسیوم یک شرکت بعنوان لیدر با تایید کارفرما انتخاب و سهم هریک از شرکا از درامد و هزینه مشخص میگردد.

برگرفته شده از کتاب حسابداری پیمانهای بلندمدت از تئوری تا عمل مولفین جناب آقای محمد اسماعیل و عبداله مولائی

روش چاپ یاداشتهای (comment) همراه سلها

ما میتوانیم توضیحات تکمیلی هر سل را در comment  بنویسیم . کامنت های نوشته شده تا برروی سل مربوطه کلیک نکنیم نمایش داده نمیشود . حالا اگر بخواهیم در هنگام پرینت گرفتن یاداشتهای سل هم چاپ شود بدین گونه عمل میکنیم که برروی تب page layout   رفته و برروی  print ititles  کلیک میکنیم حالا برروی تب sheet  کلیک کرده قسمت comments  را تنظیم میکنیم که میتواند کامنتها در پایان صفحه در برگه ای جداگانه و یا دقیقا مانند نمایش در صفحه چاپ شود .

روش لینک به عکس

در پست قبلی روشی را برای عکس دار کردن سل توضیح دادم علاوه بر روش قبلی میتوان با قراردادن لینک عکس  عکسهای مورد نظرمان را نمایش بدهیم  برای این منظور ستونی جلوی نام باز میکنیم و برروی یک سل آن میرویم سپس ctrl+k  را میزنیم در صفحه باز شده مسیر عکس موردنظر را قرار میدهیم در کادر   text to display برای لینک نامی مینویسیم مثلا لینک عکس پرسنل بر روی ok  زده به صفحه اکسل برمیگردیم حالا میتوانیم با کلیک برروی لینک ایجاد شده عکس مورد نظرمان را ببینیم

عکس دار کردن سلها

فرض کنید در یک ستون نام پرسنل ثبت شده ، اگر بخواهیم عکس پرسنل را هنگام رفتن به روی سل نام هرکدام ببینیم اینگونهعمل میکنیم که روی سل کلیک راست کرده بررویinsert comment کلیک میکنیم حالا برروی حاشیه کادر باز شده کلیکراست میکنیم وformat comment   را انتخاب کرده برروی تبcolors and lines  کلیک میکنیم از روی فلش منوی کشوییcolor  کلیک میکنیم و در پایین صفحه باز شده رویfill effects  کلیک میکنیم حالا روی تبpicture  رفته عکس پرسنل مورد نظر را انتخاب میکنیم و ok  را زده به صفحه اکس برمیگردیم . حالا اگر برروی سل مورد نظر برویم آن سل عکسدار شده است

تنظیم ستون شیت های اکسل به صورت راست چین

اگر بخواهیم همیشه ستون A  از سمت راست شیت شروع شود بدین صورت عمل میکنیم که ابتدا برروی  OFFICE BUTTON در گوشه بالای  سمت چپ صفحه میزنیم وسپس برروی EXCEL OPTION کلیک میکنیم در سمت چپ صفحه باز شده برروی Advanced  کلیک میکنیم و درسمت راست صفحه در قسمت Display  برروی right-to-left تیک میزنیم از این به بعد هر موقع اکسلی را باز نماییم بصورت خودکار ستون A از سمت راست شروع میشود.

تابع ROUND و INT

برای روند کردن اعداد صحیح یا اعداد دارای اعشار از ROUND  استفاده میشود . مثلا گاهی لازم است سه رقم سمت چپ اعداد صفر شود از (ROUND(A1;-3= استفاده میکنیم مثلا عدد 675825 تبدیل میشود به 676000 ویا عدد 925.9 با فرمول (ROUND(A1;0.1=  به عدد 926 تبدیل میشود حالا اگر فقط عدد صحیح این عدد را بدون گرد شدن نیاز داشته باشیم از فرمول (INT(A1= استفاده میکنیم که تنها عدد صحیح را نمایش میدهد و از اعشار چشم پوشی میکند و بنابریان عدد 925.9 به عدد 925 تبدیل میشود.

نحوه ایجاد ردیف ها بصورت یکی در میان

برای مواقعی که نیاز داریم بین سلهای اطلاعات موجود بصورت یکی درمیان ردیف ایجاد کنیم بدین صورت عمل میکنیم که ابتدا کلید ctrl  را زده و نگه میداریم وبه کمک موس بر روی تک تک سلهایی که میخواهیم بینشان ردیف ایجاد کنیم کلیک میکنیم بعد از انتخاب سلها با کلیک راست برروی محدوده انتخاب شده insert  را میزنیم و از منوی بازشده shift cells down  را انتخاب میکنیم حالا بین سلهای موردنظرمان ردیف ایجاد شده است

نحوه جداسازی نام و نام خانوادگی در دو سل مجزا و نحوه ترکیب کردن دو سل با هم

اگر در سل A7 نام و نام خانوادگی نوشته شده باشد و ما بخواهیم نام را در b7  جدا کنیم باید از فرمول

 (left(a7;find(“ “;A7)-1=

و برای نام خانوادگی از فرمول

((Right(A7;find(“ “)A7= استفاده میکنیم اگر نام خانوادگی چند سیلابی باشد باید از فرمول

((Right(a7;Len(a7)-Len(B7= استفاده کنیم .

ترکیب نمودن سلها با هم

مثلا اگر نام در یک سل و نام خانوادگی در سل دیگر باشد و ما بخواهیم هردو در یک سل نمایش داده شوند از A2&” “&B2=  استفاده مینماییم

نحوه پنهان کردن فرمول سلها

در یک شیت اگر بخواهیم فرمول سلها را پنهان کنیم  باید آن سلهایی را که میخواهیم فرمولش نمایش داده نشود را انتخاب کرده  و سپس با کلیک راست و انتخاب formatcells  و protection  گزینه hidden   را تیک دار مینماییم . حالا در Review  بر روی prodactsheet  رفته و رمزگذاری می کنیم .